Houten kozijnen schilderen: hoe vaak, welk weer en welke stappen

Houten kozijnen schilder je gemiddeld om de 5 tot 8 jaar, en je kijkt ze elk jaar na. Schilder op een droge dag bij 15 tot 20 °C. Schuur met korrel 80 en 120, herstel rotte plekken, zet grondverf op kaal hout en breng twee lagen aflak aan.^CBMC

Schilderwerk is het belangrijkste onderhoud van een houten kozijn. Zolang de verflaag dicht is, blijft het water buiten en krijgen schimmels geen kans. Gaat de verf kapot, dan trekt vocht het hout in, en daar begint houtrot. Dit artikel gaat over hoe vaak je schildert, wanneer het weer goed is en welke stappen je zet als je het zelf doet. De stappen volgen de handleiding van de Consumentenbond, het ritme komt van Milieu Centraal en de Consumentenbond samen.

Hoe vaak schilder je houten kozijnen?

De bronnen geven niet hetzelfde getal. Milieu Centraal zegt dat geschilderde kozijnen gemiddeld elke 8 jaar een nieuwe verflaag nodig hebben, soms eerder en soms later, vooral afhankelijk van de kwaliteit van de verf.^MC De Consumentenbond noemt gemiddeld 5 jaar tussen twee schilderbeurten, afhankelijk van de verf, het vakmanschap, het zonlicht en het vocht.^CB

Wat betekent dat voor jou? Gebruik het jaarlijkse rondje als meetlat, niet de kalender. Zie je haarscheurtjes, kale plekken of verf die loslaat, dan is het tijd, ook als het pas vier jaar geleden is. Is de verf na acht jaar nog dicht en glanzend, dan kun je wachten. De zonkant en kozijnen zonder overstek slijten het snelst.

Welk weer, welke dag?

Kies een dag zonder felle zon en zonder regen. Begin vroeg, zodat de verf droog is voordat in de avond de dauw valt. De ideale temperatuur is 15 tot 20 °C, al verschilt dat per verfsoort. Lees daarom eerst het etiket.^CB In de praktijk betekent dat: het voorjaar of de nazomer, en niet op de heetste dag van het jaar.

Werk je boven de begane grond, gebruik dan een stevige ladder of liever een (rol)steiger.^CB Voor kozijnen zijn ronde kwasten of puntkwasten handig; een roller is voor grotere vlakken.^CB

Voorbereiden: het meeste werk

Goed schilderwerk staat of valt met de voorbereiding. Dit zijn de stappen voor je de kwast pakt:^CB

1. Controleer het hout. Druk met een schroevendraaier in plekken die er slecht uitzien. Gaat hij er makkelijk in, dan is het hout zacht.
2. Maak schoon. Verwijder grof vuil en ontvet met water en ontvetter, voordat je gaat schuren.
3. Haal losse verf weg. Gebruik een staalborstel en een verfschraper. Bij blazende verf helpt een föhn, maar richt die niet op het glas.
4. Herstel houtrot. Hak rot hout weg tot het helemaal weg is, behandel de plek met houtrotstop en vul hem met houtrotvuller. Beide hebben een lange droogtijd. Zie houtrot herstellen.
5. Haal het beslag eraf. Schroef grepen en ander beslag los.
6. Schuur. Eerst met korrel 80, daarna met korrel 120. Helemaal kaal schuren is alleen nodig bij heel slechte oude verf of als je een heel glad resultaat wilt.
7. Maak stofvrij met een vochtige doek.
8. Plak het glas af met uv-bestendige tape. Gewone tape mag er niet langer dan 2 dagen op zitten.

Schilderen in lagen

Lees het etiket van de verf. Verdunnen is meestal niet nodig en zelfs niet gewenst.^CB Dan:

1. Grondverf op de herstelde en kale plekken, het liefst in een lichtere kleur dan de lakverf.
2. Eerste laag aflak. Schilder van boven naar beneden, in een vaste volgorde: begin bovenaan en bewaar eventuele luiken voor het laatst. Zet de verf niet te dik op.
3. Licht schuren als de laag droog is, met fijn schuurpapier, korrel 240 of 320.
4. Tweede laag aflak, en zo nodig een derde.

Haal de tape weg zodra de verf stofdroog is. Twijfel je of je een plek hebt gemist, of zie je kleurverschil? Wacht dan tot alles helemaal droog is voor je bijwerkt.^CB Bewaar kwasten tussen twee lagen in water bij verf op waterbasis, of in een dichte plastic zak in de vriezer bij verf op terpentinebasis. Lever verfresten in als klein chemisch afval.^CB

Welke verf en welke kleur?

Kies een lichte kleur: donker geschilderd hout warmt in de zon extra op.^MC Kies verf met een milieukeurmerk, zoals het Europees Ecolabel of Nature Plus.^CB Er bestaan ook kozijnen en verfsoorten die maar eens in de 15 jaar onderhoud nodig hebben.^MC

Wil je de houtnerf laten zien met een transparante beits of lak? Dat kan niet op elk hout. Volgens de lijst van SKH mag je vuren, grenen en lariks alleen dekkend afwerken. Meranti, merbau, robinia en Accoya mogen ook transparant.^SKH Welk hout je hebt, lees je in welke houtsoort voor kozijnen.

Nieuwe kozijnen: twee keer grondverf

Komen er nieuwe houten kozijnen? Laat ze dan voor plaatsing twee keer in de grondverf zetten.^MC Zo zijn ook de kanten beschermd die tegen het metselwerk komen en die je later nooit meer kunt schilderen. Gemodificeerd hout hoeft buiten niet geverfd te worden.^MC

Zelf doen of de schilder?

Kozijnen op de begane grond schilder je met wat geduld zelf. Hoger dan de eerste verdieping wordt het werk op een ladder zwaar en riskant; een steiger of een schildersbedrijf ligt dan meer voor de hand. Wat een schilder kost, vonden we bij geen onafhankelijke bron, dus daar noemen we geen bedrag voor. Vraag bij een offerte wat er precies gebeurt: hoeveel lagen, welke verf, en of houtrotherstel erbij zit. Het hele ritme staat in de gids onderhoud en schilderen.

Veelgestelde vragen

Bij welke temperatuur schilder je buiten?

Het liefst bij 15 tot 20 °C, op een dag zonder felle zon of regen. Begin vroeg, zodat de verf droog is voor de dauw valt.^CB

Moet je kozijnen kaal schuren?

Meestal niet. Schuur met korrel 80 en daarna 120. Alleen bij heel slechte oude verf of voor een heel glad resultaat ga je terug tot het kale hout.^CB

Hoeveel lagen verf zet je op een kozijn?

Grondverf op kale of herstelde plekken, daarna twee lagen aflak en zo nodig een derde. Schuur tussen de lagen licht met korrel 240 of 320.^CB

Welke kleur kies je voor buitenkozijnen?

Liefst een lichte kleur: donker geschilderd hout warmt in de zon extra op.^MC

Hoe vaak moet je houten kozijnen schilderen?

Gemiddeld om de 5 tot 8 jaar, en je kijkt ze elk jaar na (Consumentenbond, 16 april 2026).