Welke houtsoort voor kozijnen? De duurzaamheidsklassen op een rij

Voor kozijnen zijn houtsoorten met duurzaamheidsklasse 1 tot en met 4 goedgekeurd. Accoya en teak zijn klasse 1, rode meranti, merbau en robinia klasse 2, grenen en douglas klasse 3, vuren klasse 4. Hoe lager het getal, hoe beter het hout van nature tegen schimmels kan.^SKH

Wie nieuwe houten kozijnen laat maken of een oud kozijn laat herstellen, krijgt de vraag: welk hout? Het antwoord bepaalt hoe vergevingsgezind je kozijn is als de verf eens een jaar te laat komt. In dit artikel zetten we de houtsoorten op een rij met de lijst van SKH. SKH is de certificatie-instelling die bepaalt welke soorten in KOMO-kozijnen mogen. Daarnaast zeggen we wat Milieu Centraal adviseert over keurmerk en herkomst.

Wat de duurzaamheidsklasse betekent

De duurzaamheidsklasse zegt hoe goed het kernhout van een houtsoort zonder behandeling bestand is tegen schimmels die houtrot veroorzaken. De indeling volgt de Europese norm NEN-EN 350. In de lijst voor kozijnen gaat het om de klasse zonder grondcontact, want een kozijn staat niet in de grond.^SKH Klasse 1 is zeer duurzaam, klasse 4 weinig duurzaam.

Een hoge klasse is geen vrijbrief. Milieu Centraal raadt aan een klasse te kiezen die past bij de toepassing, en niet hoger dan nodig.^MC Voor de levensduur is de kwaliteit van het kozijn belangrijker dan het materiaal.^MC

De goedgekeurde houtsoorten

Dit is een selectie uit de SKH-lijst: de soorten die je in Nederlandse kozijnen het vaakst tegenkomt.

Per soort

Accoya

Accoya is radiata pine dat chemisch is gemodificeerd. SKH geeft het klasse 1, en het mag dekkend en transparant worden afgewerkt.^SKH Gemodificeerd hout bevat geen giftige stoffen en kan worden hergebruikt.^MC Buiten hoeft gemodificeerd hout niet geverfd te worden.^MC

Rode meranti

Rode meranti uit Zuidoost-Azië staat bij SKH in klasse 2, mits het hout zwaarder is dan 450 kg/m³.^SKH Het mag dekkend en transparant worden afgewerkt. Het is tropisch hardhout: let op het keurmerk.

Merbau en teak

Merbau (klasse 2) en teak (klasse 1) zijn zware tropische hardhoutsoorten.^SKH Ze zijn duurzaam, maar Milieu Centraal noemt Europees hardhout een betere keuze voor het milieu dan tropisch hardhout.^MC

Robinia en eiken

Robinia is Europees hardhout en staat bij SKH in klasse 2.^SKH Milieu Centraal noemt robinia en eiken als voorbeelden van Europees hardhout voor kozijnen.^MC Eiken staat niet in tabel 1 van de SKH-lijst die wij lazen; vraag bij eiken kozijnen naar het certificaat van de maker.

Grenen, douglas en lariks

Naaldhout uit Europa, klasse 3.^SKH Grenen en lariks mogen volgens SKH alleen dekkend worden afgewerkt. Voor douglas staat de afwerking als niet bekend.^SKH Douglas groeit ook in Nederland.

Vuren

Vuren is klasse 4 en mag alleen dekkend worden afgewerkt.^SKH Het is goedgekeurd voor kozijnen, maar het rekent volledig op een dichte verflaag. Kapotte verf moet je bij vuren dus extra snel bijwerken. Binnen zijn grenen en vuren prima.^MC

Dekkend of transparant

Bij elke houtsoort zegt SKH of je hem met watergedragen verf dekkend of transparant mag afwerken. Dekkend is verf waar je de nerf niet door ziet. Transparant is een beits of lak die de nerf laat zien.^SKH Bij vuren, grenen en lariks mag transparant niet; bij de meeste hardhoutsoorten op de lijst wel. Wil je de houtnerf zien, kies dan bijvoorbeeld meranti, robinia of Accoya. Hoe je schildert: houten kozijnen schilderen.

Wat dit betekent bij herstel

De houtsoort telt ook als je een oud kozijn laat herstellen. SKH geeft elke soort een krimpklasse. Die is bedoeld om houtsoorten binnen één kozijn, raam of deur te combineren: gelijke of opeenvolgende krimpklassen zijn toegestaan.^SKH Zet een timmerman een nieuw stuk hout in je oude kozijn, dan is het dus verstandig een soort te kiezen die net zo werkt als het hout dat er al zit. Monumentenwacht noemt in een van zijn rapporten Oregon pine of douglas kernhout voor een nieuwe onderdorpel.^MW

Ook het vochtgehalte telt. Hout voor kozijnen en ramen wordt verwerkt bij een vast toepassingsvochtgehalte. Voor naaldhout als grenen en vuren is dat volgens SKH 14%, voor rode meranti 16%, met een kleine marge.^SKH Nat hout verwerken of overschilderen is vragen om problemen: het moet eerst drogen.

Keurmerk en herkomst

• FSC of PEFC. Neem altijd hout met een van deze keurmerken. Ze garanderen verantwoord bosbeheer en houtwinning.^MC
• Europees boven tropisch. Europees hardhout is voor het milieu een betere keuze dan tropisch hardhout.^MC
• Buiten: hardhout of gemodificeerd. Kies buiten voor onbehandeld Europees hardhout of verduurzaamd gemodificeerd hout.^MC

Welk hout heb ik?

Bij een geschilderd kozijn zie je de houtsoort niet. Bij een recent kozijn staat het vaak op de factuur of het KOMO-certificaat. Bij een ouder huis kan een timmerman het zien aan een plek waar de verf eraf is: aan de kleur, het gewicht en de nerf. Weet je het niet, ga er dan van uit dat het kozijn op zijn verflaag rekent, en houd het onderhoudsritme aan uit de gids onderhoud en schilderen. Een overzicht van alle houtsoorten staat ook in de gids houtsoorten.

Veelgestelde vragen

Welke duurzaamheidsklasse heeft meranti?

Rode meranti staat bij SKH in klasse 2, als het hout zwaarder is dan 450 kg/m³.^SKH

Is vuren geschikt voor kozijnen?

Ja, vuren is goedgekeurd, maar het is klasse 4 en mag alleen dekkend worden afgewerkt. Het vraagt dus trouw schilderwerk.^SKH

Wat is Accoya?

Chemisch gemodificeerd naaldhout (radiata pine), klasse 1 bij SKH. Gemodificeerd hout hoeft buiten niet geverfd te worden.^SKHMC

Is tropisch hardhout slecht voor het milieu?

Milieu Centraal noemt Europees hardhout een betere keuze dan tropisch hardhout. Neem altijd hout met het FSC- of PEFC-keurmerk.^MC

Welk hout is het best voor kozijnen?

Hout met een lage duurzaamheidsklasse kan van nature het best tegen schimmels. Accoya en teak zijn klasse 1, rode meranti, merbau en robinia klasse 2 (SKH, publicatie 99-05, 8 september 2025).